Moet een foto altijd een verhaal vertellen?

In de laatste bondsfotowedstrijd zat in de selectie van 10 clubfoto’s van Lek en Licht ook een van mijn foto’s. Een beeld van een achteraf steeg in Glasgow met een opvallende gele lijn langs de stoeprand die de beschouwer het beeld intrekt naar het middelpunt waar alle lijnen van de straat, stoep en gebouwen bijeen komen. Lekkere natgeregende straat waardoor de sfeer van de troosteloze omgeving nog meer tot zijn recht kwam.

In de beoordeling kreeg de foto een nette 21 punten (3 zevens?), maar wat belangrijker is dan de punten is de onderbouwing van de juryleden. Foto’s beoordelen op punten is sowieso lastig en vrij subjectief. Kan een jurylid zijn persoonlijke voorkeur (of afkeur) van een onderwerp uitschakelen? Hoe kun je allerlei verschillende onderwerpen rangschikken? Maar goed, dat is een heel ander onderwerp waar je uren over kunt discussiëren en waar ik het nu niet over wil hebben.

De onderbouwing is wat telt.

En juist de onderbouwing van mijn foto door een jurylid is wat me aan het denken zette. Naast een compliment over de sterke compositie en het dynamische lijnenspel, waar ik het uiteraard volledig mee eens ben, werd afgesloten met de volgende opmerking: “Verder gebeurt er niets. Er zit geen verhaal in de foto.”

Een opmerking die volledig correct is, maar toch ook weer heel slecht voelt.

Want moet er wel een verhaal in een foto zitten? Kan een moment of het gevoel dat je kreeg bij het aanschouwen van je onderwerp niet voldoende zijn? De foto roept bij de beschouwer waarschijnlijk ook een bepaald gevoel op. Of dat hetzelfde gevoel is dat de maker probeert de verbeelden of niet, dat is verder aan de beschouwer. Ieder heeft een ander filter.

Is dat dan niet voldoende? Is dat juist niet precies waar het om draait? Laat het gevoel dat het beeld oproept voor jou het verhaal vormgeven. Of  – als je dat wilt – juist niet. Dat je gewoon geniet van wat je ziet. Verder niks!

Doei met je verhaal. Dat bepalen we lekker zelf wel.

Hoe voorkom je een Social Media overload?

Hoe zorg je ervoor dat je niet verdrinkt in de hoeveelheid beelden die je via Social Media voorbij ziet komen. Het antwoord daarop lijkt vrij duidelijk. Gewoon niet kijken of – beter nog – geen accounts openen bij al die Social Media kanalen.

Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Want krijgen we dan geen last van FOMO. Fear Of Missing Out? Bang om wat te missen? Wellicht wel, maar wat missen we nou eigenlijk? Vage kennissen die ergens inchecken en een foto van hun ontbijt posten? Een oud collega die op vakantie is en een foto plaatst waarop je zijn of haar schoenen ziet bij een putdeksel van die stad? De toren van Pisa die tegengehouden wordt? You get the message?

JOMO

Van de week hoorde ik een andere term, JOMO. Joy Of Missing Out. Dus juist de andere kant. Hoe fijn is het als al die onzin jouw netvlies niet meer vervuilt.  Dat je meer aandacht hebt voor de foto’s die je wel ziet.

Het concept JOMO sluit perfect aan bij mijn besluit om enkele weken geleden mijn Facebook account te verwijderen en Instagram minder te gebruiken. Nadat ik al jaren een heavy user ben en ook een soort van apostel om social Media te gebruiken is mijn beeld de afgelopen periode geheel gekanteld. Hardcore fans blijken vaak de ergste criticasters te worden, gelijk ex-rokers. Niet eens alle schandalen rondom Facebook en de overweldigende hoeveelheid data die door mijn klikgedrag wordt verkregen en verhandeld was voor mij de druppel, maar de nutteloosheid van Social Media gebruik. Ik zie nu ook niet geheel toevallig de afkorting ‘SM’ in Social Media. Want dat is toch wel een beetje de afdronk die je overhoud aan het gebruik ervan. Of is de term ‘misbruikt’ beter op zijn plaats?

Ik heb niet meer de drang om continu te checken of er nog nieuwe berichten zijn gepost. Een actie waarbij ik naderhand altijd een slecht gevoel overhield omdat ik weer een uur of langer had gespendeerd met euh… nou ja niets eigenlijk. Verloren tijd. En een onnodige aanvulling op de opslagcapaciteit van mijn brein.  
Waarom heb ik dan toch niet ook Instagram verwijderd?
Instagram geeft mij als concept meer dan Facebook. Omdat het primair een visueel kanaal is, kan ik hier snel op de hoogte blijven van wat fotografen die ik bewonder posten. Maar moet je hiervoor soms enkele malen per dag inchecken? Of kun je volstaan met eens in de week (of welke periode dan ook) rondkijken en de nieuwste beelden ineens bekijken?

Als je weinig of geen behoefte heb aan de Stories die mensen plaatsen, kun je inderdaad net zo goed eens in de zoveel tijd kijken. Blijft nog wel de uitdaging staan om niet alsnog dagelijks de app op je telefoon te openen. Hier heb ik een voor mij perfect werkende oplossing voor gevonden en dat gaat als volgt:


Bekijk Instagram via je webbrowser

Je kunt Instagram ook via de webbrowser bekijken, instagram.com/[gebruikersnaam]. Ik heb veel van de mensen die ik volg als snelkoppeling opgeslagen en gerubriceerd in bijvoorbeeld Documentair, Straat, Portret, etc. Vervolgens ben ik gestopt met ze volgen. Hierdoor is mijn aantal gevolgde personen met driekwart afgenomen en is mijn feed een stuk minder interessant geworden.

Ik merkte dat ik de app bijna vanzelf minder en minder ging gebruiken. en als ik een moment heb waarop ik inspiratie zoek, dan start ik mijn laptop en open van één van die rubrieken ineens alle bookmarks (rechtermuis ‘Open all in new tab’) voor mijn dosis inspiratie. Doordat ik nu de nieuwe oogst van een periode zie in plaats van iedere dag 1 foto kan ik ook beter inschatten of ik die persoon nog wil volgen of dat zijn/haar feed minder interessant is geworden.

Bijkomend voordeel van Instagram in je browser bekijken is dat je geen reclames ziet. In de app krijg je na iedere 5e foto een gesponsorde boodschap voorgeschoteld.

Voorlopig voel ik me prima bij het spaarzame gebruik van Social Media. Minder beelden consumeren en degene die ik wel zie, zijn ook nog eens relevanter voor mij. Ik heb het gevoel dat dit wel een gedragsverandering is die ik eenvoudig kan volhouden.

Ik ben benieuwd of jullie dit herkennen en hoe jullie met Social Media omgaan.